Zastanawiasz się, czy sadzenie lasu to dla Ciebie realna szansa na zarobek? W tym artykule rozłożę na czynniki pierwsze finansowe aspekty tego przedsięwzięcia. Przygotowałem konkretne dane dotyczące stawek, kosztów i potencjalnych zysków, zarówno dla osób szukających pracy sezonowej, jak i tych, którzy myślą o długoterminowej inwestycji we własny las.
Zarobki z sadzenia lasu od stawek dziennych po długoterminowe zyski z inwestycji
- Praca przy sadzeniu lasu "na akord" oferuje stawki od 0,40 zł do 0,75 zł za sadzonkę, co pozwala zarobić średnio 400-600 zł brutto dziennie.
- Stawki godzinowe, rzadziej stosowane, wynoszą od 27 zł do 35 zł brutto.
- Główni zleceniodawcy to Lasy Państwowe (przez ZUL-e) oraz prywatni właściciele lasów.
- Inwestycja we własny las kwalifikuje się do dopłat z WPR 2023-2027, obejmujących premię zalesieniową (8 300-15 000 zł/ha) oraz coroczną premię pielęgnacyjną (1 200-2 500 zł/ha przez 5 lat).
- Koszty założenia 1 ha lasu to sadzonki (1,5-5 zł/szt.), przygotowanie gruntu i grodzenie (nawet 15-25 tys. zł/ha).
- Długoterminowy zysk ze sprzedaży drewna pojawia się po 80-120 latach, z potencjalnym zyskiem 300-500 m³ drewna sosnowego z hektara, sprzedawanego po 300-450 zł/m³.
Zarobkowanie na sadzeniu lasu to temat, który można rozpatrywać na dwa główne sposoby. Z jednej strony mamy pracę sezonową, gdzie nasze ręce i kondycja fizyczna przekładają się bezpośrednio na dzienne wynagrodzenie. Z drugiej strony, sadzenie lasu może być długoterminową inwestycją, która z czasem przynosi zyski z dopłat i sprzedaży drewna. Przyjrzyjmy się obu opcjom.
Ile można zarobić, sadząc las "na akord"?
Praca przy sadzeniu lasu jest najczęściej wynagradzana "na akord", co oznacza, że płaci się za każdą posadzoną sadzonkę. Stawki, z którymi spotkałem się na rynku, wahają się zazwyczaj od 0,40 zł do 0,75 zł za sztukę. To, ile dokładnie zarobisz, zależy od wielu czynników: rodzaju sadzonki (np. z odkrytym czy zakrytym systemem korzeniowym), gatunku drzewa, trudności terenu (czy gleba jest przygotowana, jakie jest nachylenie) oraz regionu Polski. Rzadziej stosowane są stawki godzinowe, które wynoszą od 27 zł do 35 zł brutto za godzinę. Te są zazwyczaj zarezerwowane dla mniejszych, bardziej specjalistycznych zleceń lub prac przygotowawczych.
Jeśli chodzi o realne dzienne zarobki, doświadczony pracownik jest w stanie posadzić od 800 do 1500 sadzonek dziennie. Przyjmując stawki akordowe, daje to potencjalny zarobek rzędu 320 zł do nawet 1125 zł brutto dziennie. Jednak z mojego doświadczenia wynika, że realne średnie dzienne zarobki oscylują w granicach 400-600 zł brutto. To kwota, którą można osiągnąć przy solidnej pracy i sprzyjających warunkach.
Głównymi zleceniodawcami dla osób szukających pracy przy sadzeniu lasu są Lasy Państwowe, które zlecają te prace poprzez Zakłady Usług Leśnych (ZUL-e), oraz coraz częściej prywatni właściciele lasów, którzy również potrzebują rąk do pracy przy odnawianiu swoich gruntów.
Chociaż praca przy sadzeniu lasu może być dobrze płatna, ma też swoje ciemne strony, o których warto pamiętać:
- Sezonowość: Prace te są silnie sezonowe. Główny okres przypada na wiosnę (marzec-maj) oraz jesień (październik-listopad). Poza tymi miesiącami trudno o regularne zlecenia.
- Wymagający charakter: To praca bardzo wymagająca fizycznie. Odbywa się w trudnych warunkach terenowych często na nierównym, podmokłym lub kamienistym gruncie, nierzadko w zmiennych warunkach pogodowych (deszcz, wiatr, słońce). Wymaga dużej kondycji fizycznej i wytrzymałości.
- Brak kwalifikacji, ale liczy się doświadczenie: Zazwyczaj nie są wymagane specjalistyczne kwalifikacje czy certyfikaty, ale doświadczenie w sadzeniu drzew i znajomość technik pracy w lesie są kluczowe dla efektywności i bezpieczeństwa.
Czy własny las to opłacalna inwestycja finansowa?
Inwestycja we własny las to zupełnie inna perspektywa, wymagająca cierpliwości i początkowego kapitału. Koszty założenia 1 hektara lasu mogą być znaczące. Same sadzonki to wydatek od 1,5 zł do 5 zł za sztukę, a na hektar potrzeba ich od kilku do kilkunastu tysięcy, w zależności od gatunku i rozstawy. Do tego dochodzą często niedoceniane, ale kluczowe wydatki, takie jak przygotowanie gruntu (np. orka, frezowanie), robocizna związana z sadzeniem oraz, co moim zdaniem jest absolutnie niezbędne, grodzenie terenu. Grodzenie chroni młode drzewka przed zwierzyną i może kosztować nawet 15-25 tys. zł za hektar. Bez tego inwestycja może okazać się bezcelowa.
Na szczęście dla właścicieli lasów dostępne są dotacje i dopłaty, które znacząco poprawiają opłacalność przedsięwzięcia. W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 rolnicy mogą ubiegać się o wsparcie na zalesianie gruntów rolnych. Obejmuje ono jednorazową premię zalesieniową, która ma pokryć koszty założenia lasu i wynosi od około 8 300 zł do 15 000 zł na hektar, w zależności od typu terenu i składu gatunkowego. Dodatkowo, przez 5 lat wypłacana jest coroczna premia pielęgnacyjna i rekompensata rolnicza w wysokości od 1 200 zł do 2 500 zł na hektar rocznie. To znaczące wsparcie, które pomaga zniwelować początkowe wydatki.
Mimo wsparcia finansowego, długoterminowy zysk ze sprzedaży drewna to perspektywa dla osób o dużej cierpliwości. Pierwsze przychody z cięć pielęgnacyjnych, tzw. trzebieży, mogą pojawić się dopiero po 20-30 latach. Główny zysk ze sprzedaży drewna tartacznego to natomiast horyzont czasowy 80-120 lat, w zależności od gatunku drzewa i warunków wzrostu. Ceny drewna są zmienne, ale dla przykładu, cena metra sześciennego drewna sosnowego (najpopularniejszego gatunku) w ostatnich latach wahała się od 300 zł do 450 zł. Z jednego hektara dojrzałego lasu sosnowego można pozyskać od 300 do 500 m³ drewna. Oznacza to, że po wielu dekadach inwestycja może przynieść znaczne zyski, ale wymaga to pokoleń oczekiwania.
Sadzenie lasu: praca czy inwestycja dla Ciebie?
Aby ułatwić podjęcie decyzji, przygotowałem porównanie obu ścieżek zarobkowania na sadzeniu lasu:
| Aspekt | Praca fizyczna | Własny las (inwestycja) |
|---|---|---|
| Potencjalne zarobki/zyski | 400-600 zł brutto dziennie (sezonowo) | Dopłaty (8 300-15 000 zł/ha jednorazowo + 1 200-2 500 zł/ha rocznie przez 5 lat), zysk ze sprzedaży drewna (300-500 m³ po 80-120 latach) |
| Wymagania | Dobra kondycja fizyczna, wytrzymałość, brak specjalistycznych kwalifikacji, ale doświadczenie mile widziane | Kapitał początkowy (na zakup gruntu, sadzonki, grodzenie), wiedza z zakresu leśnictwa lub dostęp do specjalistów |
| Horyzont czasowy zysku | Natychmiastowy (dzienne wypłaty) | Długoterminowy (dopłaty przez 5 lat, zyski z drewna po 20-30 latach, główny zysk po 80-120 latach) |
| Sezonowość/ciągłość | Sezonowa (wiosna, jesień), brak gwarancji ciągłości zleceń | Ciągła (las rośnie), ale zyski rozłożone w czasie |
| Główne ryzyka | Zmienne warunki pogodowe, brak zleceń, urazy fizyczne | Pożary, choroby drzew, szkodniki, kradzieże drewna, zmienność cen drewna, zmiany w polityce dopłat |
Idealny kandydat do pracy fizycznej przy sadzeniu lasu to osoba młoda lub w średnim wieku, ciesząca się doskonałą kondycją fizyczną, która nie boi się ciężkiej pracy w terenie i zmiennych warunków pogodowych. To ktoś, kto szuka dodatkowego, sezonowego zarobku, ceni sobie elastyczność i możliwość szybkiego zarobienia gotówki, niekoniecznie wiążąc się z jednym pracodawcą na stałe. Najwięcej zyska osoba z doświadczeniem, która potrafi szybko i efektywnie sadzić drzewa, maksymalizując liczbę posadzonych sadzonek dziennie.
Z kolei idealny inwestor we własny las to osoba z długoterminową wizją, dysponująca wolnym kapitałem, którą cechuje cierpliwość i świadomość, że na prawdziwe zyski trzeba będzie poczekać wiele dekad. To często rolnik lub właściciel gruntów rolnych, który może skorzystać z dopłat unijnych, lub ktoś, kto traktuje las jako formę zabezpieczenia kapitału na przyszłość dla siebie lub kolejnych pokoleń. Taki inwestor powinien być również gotów na ponoszenie kosztów początkowych i bieżącej pielęgnacji, a także na zarządzanie ryzykami związanymi z prowadzeniem gospodarki leśnej.
