Składki ZUS w 2026 roku kluczowe kwoty i ulgi dla jednoosobowej firmy
- Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4 806 zł, a prognozowane przeciętne wynagrodzenie to 9 420 zł, co wpływa na wysokość wszystkich składek.
- Pełne składki ZUS (tzw. "Duży ZUS") wyniosą około 1 926,76 zł miesięcznie (bez składki zdrowotnej), oparte na podstawie 5 652 zł.
- Nowi przedsiębiorcy mogą skorzystać z "Ulgi na start" (6 miesięcy tylko składka zdrowotna) oraz "ZUS-u Preferencyjnego" (24 miesiące, podstawa 30% minimalnego wynagrodzenia, ok. 456,18 zł ze składką chorobową).
- "Mały ZUS Plus" umożliwia płacenie składek od dochodu, z limitem przychodu 120 000 zł i nowymi zasadami liczenia okresu ulgi (36 miesięcy w ciągu 60).
- Wysokość składki zdrowotnej (min. 432,54 zł) zależy od formy opodatkowania: 9% lub 4,9% od dochodu, lub stałe kwoty dla ryczałtu i karty podatkowej.
- W 2026 roku dostępne będą "wakacje składkowe", pozwalające na jeden miesiąc zwolnienia ze składek społecznych, przy zachowaniu obowiązku opłacenia składki zdrowotnej.
Kluczowe liczby, które definiują Twoje składki w 2026 roku
Zacznijmy od fundamentów, czyli od liczb, które stanowią podstawę do wyliczeń wszystkich składek ZUS. W 2026 roku kluczowe będą dwa wskaźniki: minimalne wynagrodzenie za pracę, które wyniesie 4 806 zł brutto, oraz prognozowane przeciętne wynagrodzenie miesięczne, ustalone na poziomie 9 420 zł brutto. To właśnie te kwoty będą determinować, ile ostatecznie zapłacisz.
Czy zmiany w prognozowanym i minimalnym wynagrodzeniu uderzą w Twój portfel?
Zdecydowanie tak. Wysokość minimalnego i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ma bezpośredni wpływ na podstawę wymiaru składek, a co za tym idzie na ich ostateczną kwotę. Na przykład, podstawa dla "Dużego ZUS" jest ściśle związana z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem, a podstawa dla "ZUS-u Preferencyjnego" z minimalnym wynagrodzeniem. Wzrost tych wskaźników oznacza niestety wzrost Twoich comiesięcznych obciążeń.
Pełne składki ZUS czyli tak zwany duży ZUS
Jaka jest podstawa wymiaru "dużego ZUS" i jak ją obliczono?
Dla większości przedsiębiorców, którzy nie korzystają z żadnych ulg, obowiązuje tzw. "Duży ZUS". Podstawa wymiaru składek społecznych w tym przypadku wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę prognozę na 2026 rok, oznacza to, że podstawą do wyliczenia Twoich składek będzie kwota 5 652 zł. Od tej sumy będziemy liczyć poszczególne składki.
Rozbicie na czynniki pierwsze: emerytalna, rentowa, chorobowa ile wynosi każda składka?
Przyjrzyjmy się teraz, jak rozkładają się poszczególne składki na ubezpieczenia społeczne, bazując na podstawie 5 652 zł:
- Składka emerytalna (19,52%): 1 103,27 zł
- Składka rentowa (8,00%): 452,16 zł
- Składka chorobowa (dobrowolna, 2,45%): 138,47 zł
- Składka wypadkowa (standardowo 1,67%): 94,39 zł
- Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (2,45%): 138,47 zł
Podsumowanie w tabeli: Całkowity miesięczny koszt "dużego ZUS" w 2026 roku
Aby ułatwić Ci szybkie zorientowanie się w kosztach, zebrałem wszystkie składki społeczne w jednej tabeli. Pamiętaj, że poniższe kwoty nie uwzględniają składki zdrowotnej, którą omówię w dalszej części artykułu.
| Rodzaj składki | Miesięczna kwota (2026) |
|---|---|
| Emerytalna | 1 103,27 zł |
| Rentowa | 452,16 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 138,47 zł |
| Wypadkowa | 94,39 zł |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | 138,47 zł |
| SUMA (bez składki zdrowotnej) | 1 926,76 zł |
Ulgi na start dla nowych firm jak realnie obniżyć koszty
"Ulga na start": Jak przez 6 miesięcy płacić tylko składkę zdrowotną?
Jeśli dopiero rozpoczynasz swoją przygodę z biznesem, "Ulga na start" to prawdziwe koło ratunkowe. Dzięki niej przez pierwsze 6 pełnych miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej jesteś zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. W tym okresie Twoim jedynym obowiązkiem wobec ZUS jest uregulowanie składki zdrowotnej. To ogromna oszczędność na początku, gdy każdy grosz się liczy.
Aby skorzystać z "Ulgi na start", musisz spełnić kilka kluczowych warunków:
- Rozpoczynasz działalność gospodarczą po raz pierwszy lub wznawiasz ją po co najmniej 60 miesiącach od jej zakończenia.
- Nie świadczysz usług na rzecz byłego pracodawcy, dla którego wykonywałeś czynności w ramach stosunku pracy w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
ZUS Preferencyjny: Przez 24 miesiące płać składki liczone od minimalnego wynagrodzenia
Po zakończeniu "Ulgi na start" (lub od razu po założeniu firmy, jeśli z ulgi na start nie skorzystasz) możesz przejść na tzw. "ZUS Preferencyjny". Ta ulga trwa przez kolejne 24 miesiące. W tym czasie podstawa wymiaru Twoich składek społecznych jest znacznie niższa i wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia. Na 2026 rok oznacza to podstawę w wysokości 1 441,80 zł. Przy tej podstawie łączna suma składek społecznych (bez chorobowej) wyniesie około 420,86 zł, a z dobrowolną składką chorobową około 456,18 zł. Co ważne, przy tak niskiej podstawie nie masz obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy.
Ile dokładnie zaoszczędzisz? Porównanie kwotowe ZUS-u preferencyjnego i "dużego"
Spójrzmy na liczby, aby zobaczyć, jak znaczące są oszczędności. Jeśli porównamy "ZUS Preferencyjny" (z dobrowolną składką chorobową, czyli ok. 456,18 zł) z pełnym "Dużym ZUS-em" (również z dobrowolną chorobową, czyli ok. 1 926,76 zł), różnica wynosi ponad 1 470 zł miesięcznie. To kwota, która może znacząco odciążyć Twój budżet w pierwszych latach działalności i pozwolić na inwestycje w rozwój firmy.
Kto może, a kto nie może skorzystać z ulg dla nowych firm? Najważniejsze warunki
Podsumowując, aby skorzystać z "Ulgi na start" i następnie z "ZUS-u Preferencyjnego", musisz spełnić następujące warunki:
- Nie prowadziłeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy (5 lat) przed dniem rozpoczęcia obecnej działalności.
- Nie świadczysz usług na rzecz byłego pracodawcy, u którego byłeś zatrudniony na umowę o pracę w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym i wykonywałeś dla niego czynności wchodzące w zakres obecnej działalności.
- Pamiętaj, że "Ulga na start" trwa 6 pełnych miesięcy, a "ZUS Preferencyjny" kolejne 24 miesiące. Po ich upływie przechodzisz na "Duży ZUS" lub, jeśli spełniasz warunki, na "Mały ZUS Plus".
Mały ZUS Plus składki uzależnione od dochodu
Czy kwalifikujesz się do "Małego ZUS Plus"? Sprawdź limit przychodu 120 000 zł
"Mały ZUS Plus" to kolejna forma wsparcia dla przedsiębiorców, która pozwala na płacenie niższych składek społecznych, proporcjonalnych do Twojego dochodu. Aby móc skorzystać z tej ulgi w 2026 roku, musisz spełnić dwa główne warunki:
- Twój przychód z działalności gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy (czyli 2025) nie mógł przekroczyć 120 000 zł.
- Prowadziłeś działalność gospodarczą przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym.
Jak samodzielnie obliczyć podstawę wymiaru składek na podstawie dochodu z 2025 roku?
W "Małym ZUS Plus" podstawa wymiaru składek jest obliczana indywidualnie. Nie ma jednej stałej kwoty, jak w przypadku "Dużego ZUS" czy "ZUS-u Preferencyjnego". Zamiast tego, bierze się pod uwagę Twój roczny dochód z poprzedniego roku kalendarzowego (w tym przypadku z 2025 roku) i na jego podstawie wylicza się miesięczną podstawę, od której następnie naliczane są składki społeczne.
Widełki dla Twojej składki: od 30% płacy minimalnej do 60% przeciętnego wynagrodzenia
Choć podstawa wymiaru w "Małym ZUS Plus" jest elastyczna i zależy od Twojego dochodu, to jednak ma swoje granice. Nie może być ona niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia (czyli 1 441,80 zł w 2026 roku) i nie może być wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (czyli 5 652 zł w 2026 roku). To oznacza, że nawet przy bardzo niskich dochodach, minimalna składka społeczna będzie musiała zostać opłacona, podobnie jak przy bardzo wysokich dochodach, nie przekroczysz pułapu "Dużego ZUS".
Nowe zasady od 2026: Jak rozumieć limit 36 miesięcy ulgi w ciągu 60 miesięcy?
Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie nowe, uproszczone zasady dotyczące okresu trwania "Małego ZUS Plus". Ulga ta będzie dostępna maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że możesz "rozłożyć" sobie te 36 miesięcy w czasie, korzystając z ulgi, gdy Twój dochód jest niższy, a zawieszając ją, gdy przekroczysz limit przychodu lub po prostu chcesz opłacać wyższe składki. To daje większą elastyczność w zarządzaniu obciążeniami ZUS.
Składka zdrowotna w 2026 klucz do jej wysokości leży w formie opodatkowania
Składka zdrowotna to osobna kwestia, której wysokość jest ściśle powiązana z wybraną przez Ciebie formą opodatkowania. Niezależnie od tego, czy korzystasz z ulg na składki społeczne, składka zdrowotna jest obowiązkowa. Przyjrzyjmy się, jak kształtuje się jej wysokość w 2026 roku w zależności od formy rozliczeń.
Skala podatkowa: Ile wynosi 9% od dochodu i jaka jest minimalna kwota składki?
Jeśli rozliczasz się na zasadach skali podatkowej, Twoja składka zdrowotna wynosi 9% od miesięcznego dochodu. Jest to rozwiązanie, które sprawia, że im wyższy dochód, tym wyższa składka. Musisz jednak pamiętać o minimalnej kwocie składki zdrowotnej, która w 2026 roku wyniesie 432,54 zł (czyli 9% z minimalnego wynagrodzenia 4 806 zł). Nawet jeśli Twój dochód będzie bardzo niski, nie zapłacisz mniej niż ta kwota.
Podatek liniowy: Jak stawka 4,9% przekłada się na realne obciążenie?
Dla przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym, składka zdrowotna jest obliczana jako 4,9% od miesięcznego dochodu. Podobnie jak w przypadku skali podatkowej, obowiązuje minimalna kwota składki zdrowotnej, która również wyniesie 432,54 zł w 2026 roku. Niższa stawka procentowa sprawia, że przy wyższych dochodach podatek liniowy może być korzystniejszy pod względem składki zdrowotnej.
Ryczałt ewidencjonowany: Sprawdź, w którym z trzech progów przychodowych się znajdujesz
Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych płacą stałą składkę zdrowotną, której wysokość zależy od rocznego progu przychodu. W 2026 roku progi i odpowiadające im kwoty prezentują się następująco:
| Próg przychodu rocznego | Miesięczna składka zdrowotna (2026) |
|---|---|
| Do 60 000 zł | 498,35 zł |
| Od 60 000 zł do 300 000 zł | 830,58 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 1 495,04 zł |
Karta podatkowa: Najprostszy schemat i stała kwota składki zdrowotnej
Dla przedsiębiorców, którzy wybrali kartę podatkową jako formę opodatkowania, zasady są najprostsze. Składka zdrowotna jest stała i niezależna od dochodu czy przychodu. W 2026 roku jej miesięczna wysokość wyniesie 432,54 zł.
Wakacje składkowe czym są i jak z nich skorzystać w 2026 roku
Jeden miesiąc bez składek społecznych: Zasady działania nowej ulgi
W 2026 roku pojawi się nowa, interesująca ulga dla przedsiębiorców tzw. "wakacje składkowe". Jest to możliwość zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) przez jeden wybrany miesiąc w roku. To świetna opcja, aby odciążyć budżet firmy w trudniejszym okresie lub po prostu skorzystać z dodatkowej gotówki na dowolny cel. Pamiętaj, że z tej ulgi możesz skorzystać tylko raz w roku.
Pamiętaj: Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa nawet podczas "wakacji"
Nawet podczas korzystania z "wakacji składkowych", musisz pamiętać o jednym kluczowym aspekcie: składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa. Zwolnienie dotyczy wyłącznie składek społecznych. Oznacza to, że w miesiącu, w którym skorzystasz z ulgi, nadal będziesz musiał uregulować należność za ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z wybraną formą opodatkowania.
Terminy i obowiązki jak i do kiedy płacić składki ZUS
Dlaczego 20. dzień miesiąca to Twoja najważniejsza data?
Jako jednoosobowy przedsiębiorca, musisz zapamiętać jedną kluczową datę w kalendarzu ZUS: 20. dzień każdego miesiąca. To właśnie do tego dnia musisz uregulować wszystkie należne składki ZUS za miesiąc poprzedni. Przykładowo, składki za styczeń płacisz do 20 lutego, za luty do 20 marca i tak dalej. Terminowość jest niezwykle ważna, aby uniknąć odsetek i innych nieprzyjemności.
Przeczytaj również: Koenic co to za marka? Cała prawda o AGD z MediaMarkt.
Jakie dokumenty rozliczeniowe (ZUS DRA) musisz co miesiąc składać?
Oprócz terminowej płatności składek, masz również obowiązek comiesięcznego składania dokumentów rozliczeniowych do ZUS. Najważniejszym z nich jest deklaracja ZUS DRA (lub ZUS RCA, jeśli zatrudniasz pracowników). W tym dokumencie wykazujesz podstawy wymiaru i kwoty składek za dany miesiąc. Pamiętaj, aby składać go terminowo, zazwyczaj również do 20. dnia miesiąca, za miesiąc poprzedni.
