Obligacje USA: Czy warto? Ryzyka walutowe i podatki dla Polaka

W dzisiejszym dynamicznym świecie finansów, gdzie tradycyjne lokaty bankowe często nie nadążają za inflacją, inwestorzy nieustannie poszukują alternatywnych źródeł zysku. Amerykańskie obligacje skarbowe, od dawna uznawane za bezpieczną przystań, ponownie znalazły się w centrum uwagi, oferując atrakcyjne rentowności po zakończeniu ery niemal zerowych stóp procentowych. Ten artykuł to kompleksowy przewodnik, który pomoże polskiemu inwestorowi zrozumieć mechanizmy rentowności obligacji USA, ocenić ich opłacalność i bezpieczeństwo, a także podjąć świadomą decyzję inwestycyjną.

Po latach, w których stopy procentowe w USA utrzymywały się na rekordowo niskich poziomach, a rentowność obligacji była mało atrakcyjna, sytuacja uległa diametralnej zmianie. Zakończenie ery zerowych stóp procentowych i seria podwyżek przez Rezerwę Federalną sprawiły, że amerykańskie obligacje skarbowe stały się ponownie interesującą propozycją dla inwestorów szukających stabilności i rozsądnego zwrotu. Dla mnie, jako analityka, to fascynujący moment, ponieważ rynek długu, który przez długi czas był w cieniu giełd akcji, znów oferuje realne możliwości.

Rentowność obligacji to złożona kwestia, na którą wpływa wiele czynników makroekonomicznych i politycznych. Przede wszystkim jest to inflacja im wyższa inflacja, tym wyższych rentowności oczekują inwestorzy, aby zrekompensować spadek siły nabywczej pieniądza. Kluczowe są również decyzje Rezerwy Federalnej (Fed) dotyczące stóp procentowych. Kiedy Fed podnosi stopy, rentowność nowych obligacji rośnie, a ceny istniejących spadają. Globalna niepewność, czy to geopolityczna, czy gospodarcza, również odgrywa rolę, często zwiększając popyt na bezpieczne aktywa, takie jak amerykańskie obligacje, co może obniżać ich rentowność.

Warto zrozumieć podstawową zasadę: cena obligacji i jej rentowność poruszają się w przeciwnych kierunkach. Kiedy stopy procentowe spadają lub rynek oczekuje ich spadku, istniejące obligacje wyemitowane z wyższym oprocentowaniem (kuponem) stają się bardziej atrakcyjne. Ich cena rośnie na rynku wtórnym, co jednocześnie obniża ich efektywną rentowność do wykupu dla nowego nabywcy. I odwrotnie wzrost stóp procentowych obniża ceny istniejących obligacji, zwiększając ich rentowność. To fundamentalna zależność, którą każdy inwestor powinien mieć na uwadze.

Kluczowe czynniki kształtujące rentowność amerykańskich obligacji

Rola Rezerwy Federalnej (Fed) i polityka stóp procentowych

Decyzje Rezerwy Federalnej dotyczące stóp procentowych są bez wątpienia najważniejszym czynnikiem kształtującym rentowność obligacji skarbowych USA. Fed, poprzez swoje działania, takie jak podnoszenie lub obniżanie stopy funduszy federalnych, bezpośrednio wpływa na koszt pieniądza w gospodarce, co z kolei przekłada się na oczekiwania rynkowe dotyczące przyszłych stóp procentowych. Jak wynika z danych, na początku lutego 2026 roku rentowność 10-letnich obligacji skarbowych USA oscylowała w okolicach 4,18%-4,22%. Rentowności dla krótszych terminów, np. 3-miesięcznych, wynosiły około 3,68%, a dla 30-letnich papierów około 4,85%. Słabsze dane z amerykańskiego rynku pracy (wzrost wniosków o zasiłek dla bezrobotnych, niższy odczyt raportu ADP) wzmacniają prognozy dotyczące obniżek stóp procentowych w 2026 roku. Kiedy rynki wyceniają cięcia stóp procentowych, istniejące obligacje o wyższym kuponie stają się bardziej atrakcyjne ich cena rośnie, a rentowność spada. To klasyczny przykład, jak oczekiwania rynkowe wyprzedzają faktyczne ruchy Fed.

Wpływ danych makroekonomicznych

Inwestorzy w obligacje muszą być na bieżąco z kluczowymi danymi makroekonomicznymi z USA, ponieważ mają one bezpośredni wpływ na politykę Fed i w konsekwencji na rentowność obligacji. Oto najważniejsze z nich:

• Dane z rynku pracy: Raporty takie jak liczba nowych miejsc pracy poza rolnictwem (Non-Farm Payrolls), stopa bezrobocia, czy wnioski o zasiłek dla bezrobotnych, są bacznie obserwowane. Silny rynek pracy może skłonić Fed do utrzymania wyższych stóp procentowych, aby zapobiec przegrzewaniu się gospodarki i inflacji, co podnosi rentowność obligacji. Słabsze dane mogą sygnalizować potrzebę obniżek stóp, obniżając rentowność.
• Inflacja (CPI, PCE): Wskaźniki inflacji konsumenckiej (CPI) i inflacji wydatków osobistych (PCE) są priorytetem dla Fed. Jeśli inflacja jest wysoka i uporczywa, Fed będzie skłonny do podnoszenia stóp, co zwiększa rentowność obligacji. Spadająca inflacja daje Fed przestrzeń do obniżek stóp, co zazwyczaj obniża rentowność.
• Wzrost gospodarczy (PKB): Tempo wzrostu Produktu Krajowego Brutto (PKB) odzwierciedla ogólną kondycję gospodarki. Szybki wzrost może sugerować presję inflacyjną i skłaniać Fed do zacieśniania polityki, podczas gdy spowolnienie może prowadzić do luzowania.
• Sprzedaż detaliczna: Jest to wskaźnik siły konsumpcji, która stanowi znaczną część gospodarki USA. Silna sprzedaż detaliczna może sugerować odporność gospodarki i potencjalną presję inflacyjną.
• Wskaźniki PMI/ISM: Indeksy menedżerów zakupów dla przemysłu i usług dostarczają wczesnych sygnałów o kondycji sektorów produkcyjnego i usługowego. Wskazują na nastroje w biznesie i mogą prognozować przyszły wzrost gospodarczy.

Jak polski inwestor może kupić amerykańskie obligacje?

Fundusze ETF najprostsza droga

Dla polskiego inwestora indywidualnego, który chce uzyskać ekspozycję na amerykańskie obligacje, fundusze ETF (Exchange Traded Funds) są zdecydowanie najpopularniejszą i najbardziej dostępną metodą. Fundusze ETF to notowane na giełdzie fundusze, które inwestują w koszyk różnych amerykańskich obligacji mogą to być obligacje krótkoterminowe, długoterminowe, indeksowane inflacją (TIPS) lub o różnym ratingu kredytowym. Ich główną zaletą jest dywersyfikacja (nie inwestujemy w jedną obligację, a w wiele), niski próg wejścia (można kupić jednostki ETF za niewielkie kwoty) oraz łatwość handlu (kupuje się je i sprzedaje jak akcje na giełdzie). To rozwiązanie pozwala na proste i efektywne zbudowanie pozycji na rynku długu USA bez konieczności dogłębnej analizy pojedynczych emisji.

Bezpośredni zakup przez zagraniczne domy maklerskie

Dla bardziej zaawansowanych inwestorów, którzy chcą mieć większą kontrolę nad swoim portfelem obligacji lub preferują inwestowanie w konkretne emisje, istnieje możliwość bezpośredniego zakupu obligacji przez zagraniczne domy maklerskie. Platformy takie jak Saxo Bank czy Interactive Brokers oferują dostęp do rynków międzynarodowych i umożliwiają zakup pojedynczych emisji obligacji skarbowych USA. Należy jednak pamiętać, że ta opcja wiąże się zazwyczaj z potencjalnie wyższymi minimalnymi kwotami transakcji oraz większymi prowizjami w porównaniu do funduszy ETF. Wymaga to również większej wiedzy i zaangażowania w analizę poszczególnych papierów dłużnych.

Rodzaje amerykańskich obligacji do wyboru

Rynek amerykańskich obligacji skarbowych oferuje różnorodność instrumentów, które można dopasować do swoich potrzeb i horyzontu inwestycyjnego:

• Bony skarbowe (T-bills): Są to krótkoterminowe papiery dłużne o terminie wykupu do 1 roku (najczęściej 4, 8, 13, 17, 26 lub 52 tygodnie). Sprzedawane są z dyskontem, co oznacza, że kupuje się je poniżej wartości nominalnej, a zysk to różnica między ceną zakupu a wartością nominalną przy wykupie. Charakteryzują się bardzo niskim ryzykiem i wysoką płynnością.
• Noty skarbowe (T-notes): To obligacje średnioterminowe o terminie wykupu od 2 do 10 lat. Płacą stałe odsetki (kupon) co pół roku. Są popularne wśród inwestorów szukających równowagi między rentownością a ryzykiem.
• Obligacje skarbowe (T-bonds): Są to długoterminowe obligacje o terminie wykupu wynoszącym 20 lub 30 lat. Podobnie jak T-notes, płacą stałe odsetki co pół roku. Oferują zazwyczaj wyższe rentowności niż T-notes, ale są bardziej wrażliwe na zmiany stóp procentowych.
• Obligacje indeksowane inflacją (TIPS Treasury Inflation-Protected Securities): To specjalny rodzaj obligacji, których wartość nominalna jest indeksowana do inflacji (mierzonej wskaźnikiem CPI). Oznacza to, że zarówno wypłacane odsetki, jak i kwota wykupu są korygowane o inflację, co chroni inwestora przed utratą siły nabywczej. Są idealne dla tych, którzy obawiają się wzrostu inflacji.

Kluczowe ryzyka dla polskiego inwestora

Ryzyko walutowe (USD/PLN) najważniejsza zmienna

Dla polskiego inwestora inwestującego w amerykańskie obligacje, ryzyko walutowe jest absolutnie najważniejszym czynnikiem, który może zadecydować o ostatecznej stopie zwrotu. Wszystkie zyski z odsetek oraz potencjalne zyski kapitałowe (ze sprzedaży obligacji z zyskiem) są denominowane w dolarach amerykańskich. Oznacza to, że zmiana kursu USD/PLN może znacząco wpłynąć na wartość inwestycji w złotówkach. Jeśli dolar umocni się względem złotego, zyski w PLN wzrosną. Jeśli jednak dolar osłabnie, może to zniwelować, a nawet przewyższyć zyski uzyskane z odsetek czy wzrostu ceny obligacji. Z tego powodu, w polskim portfelu, zagraniczne obligacje mogą nie pełnić tak stabilizującej roli jak obligacje krajowe, ponieważ ich wartość w złotówkach jest zmienna. Zawsze podkreślam, że dla polskiego inwestora analiza perspektyw kursu USD/PLN jest równie ważna, jak analiza samych obligacji.

Ryzyko stopy procentowej

Ryzyko stopy procentowej to kolejne istotne zagrożenie, szczególnie dla obligacji o dłuższym terminie wykupu. Polega ono na tym, że zmiany w polityce Fed, zwłaszcza nieoczekiwane podwyżki stóp procentowych, mogą negatywnie wpłynąć na wartość rynkową posiadanych obligacji. Jak już wspomniałem, cena obligacji i rentowność poruszają się w przeciwnych kierunkach. Jeśli Fed niespodziewanie podniesie stopy, nowe obligacje będą oferować wyższe oprocentowanie, co sprawi, że posiadane przez nas obligacje o niższym kuponie staną się mniej atrakcyjne na rynku wtórnym, a ich cena spadnie. To ryzyko jest szczególnie dotkliwe, jeśli inwestor będzie musiał sprzedać obligacje przed terminem wykupu.

Ryzyko kredytowe USA

Amerykańskie obligacje skarbowe są powszechnie uważane za jedne z najbezpieczniejszych aktywów na świecie, często nazywane "bezpieczną przystanią". Wynika to z wysokiej wiarygodności kredytowej rządu USA i jego zdolności do obsługi zadłużenia. W praktyce ryzyko niewypłacalności USA jest minimalne. Jednakże, nie oznacza to całkowitego braku ryzyka. Długoterminowe obawy związane z rosnącym zadłużeniem USA oraz sporadycznymi debatami politycznymi na temat limitu długu publicznego mogą w przyszłości wywierać presję na rynki. Choć bezpośrednia niewypłacalność jest mało prawdopodobna, rosnący dług może w dłuższej perspektywie wpływać na postrzeganie ryzyka i wymagać od rządu oferowania wyższych rentowności, aby przyciągnąć kapitał.

Opodatkowanie zysków z amerykańskich obligacji w Polsce

Podatek Belki 19% od zysków kapitałowych

Dla polskiego inwestora kluczową kwestią jest również opodatkowanie zysków z amerykańskich obligacji. Zgodnie z polskim prawem, zyski kapitałowe z amerykańskich obligacji, zarówno te pochodzące z odsetek (kuponów), jak i zyski ze sprzedaży obligacji z zyskiem, podlegają w Polsce 19% zryczałtowanemu podatkowi od dochodów kapitałowych, czyli tzw. podatkowi Belki. Jest to podatek płacony od kwoty brutto zysku, bez możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodu w większości przypadków.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania

Na szczęście, Polska i Stany Zjednoczone mają podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Oznacza to, że dochody uzyskane w USA nie są opodatkowane dwukrotnie w pełnej wysokości. Zazwyczaj, w przypadku dochodów z obligacji, podatek u źródła w USA wynosi dla Polaków 15%. W Polsce inwestor jest zobowiązany do dopłacenia różnicy do polskiej stawki 19%, czyli dodatkowych 4%. Ważne jest, aby pamiętać o złożeniu odpowiedniego formularza (np. W-8BEN) u brokera, aby skorzystać z obniżonej stawki podatku u źródła w USA.

Rola biura maklerskiego w rozliczeniach

Proces rozliczeń podatkowych może wydawać się skomplikowany, ale w praktyce biura maklerskie często ułatwiają prawidłowe rozliczenie. Większość renomowanych brokerów zagranicznych, z których korzystają polscy inwestorzy, dostarcza na koniec roku podatkowego odpowiednie raporty i zestawienia (np. PIT-8C lub analogiczne dokumenty), które zawierają wszystkie niezbędne dane do wypełnienia deklaracji PIT-38. Moje doświadczenie pokazuje, że warto dokładnie zapoznać się z dokumentacją dostarczaną przez brokera i w razie wątpliwości skonsultować się z doradcą podatkowym.

Prognozy i perspektywy na 2026 rok

Potencjalne obniżki stóp procentowych przez Fed

Patrząc na rok 2026, głównym motorem napędowym dla rynku obligacji w USA będzie bez wątpienia polityka Rezerwy Federalnej, a zwłaszcza potencjalne obniżki stóp procentowych. W obliczu sygnałów spowalniającej gospodarki i spadającej inflacji, rynki finansowe coraz mocniej wyceniają możliwość kilku obniżek stóp przez Fed w ciągu roku. Jeśli ten scenariusz się zmaterializuje, obecny moment może okazać się idealny na zakup obligacji. Obniżki stóp zazwyczaj prowadzą do wzrostu cen istniejących obligacji o stałym oprocentowaniu, co generuje zyski kapitałowe dla ich posiadaczy. Oczywiście, nic nie jest pewne, a Fed będzie reagował na bieżące dane makroekonomiczne, ale perspektywa łagodzenia polityki monetarnej jest kluczowa.

Przeczytaj również: NSFIZ: Co to jest? Twoje prawa i obrona przed długiem

Wpływ rosnącego zadłużenia publicznego USA

Niezależnie od krótkoterminowych ruchów Fed, rosnące zadłużenie publiczne USA pozostaje czynnikiem długoterminowym, który może wywierać presję na rynek obligacji. Deficyt budżetowy i rosnący dług mogą prowadzić do zwiększonej podaży obligacji, co z kolei może wymagać od rządu oferowania wyższych rentowności, aby przyciągnąć kapitał. W dłuższej perspektywie, jeśli inwestorzy zaczną postrzegać zadłużenie jako mniej zrównoważone, może to wpłynąć na ich apetyt na amerykańskie papiery dłużne, potencjalnie wymuszając na Fed utrzymywanie wyższych stóp procentowych, aby zachować atrakcyjność obligacji. To jest coś, co ja osobiście bacznie obserwuję, ponieważ może to zmienić fundamentalne postrzeganie "bezpiecznej przystani".

Czy amerykańskie obligacje są dla Ciebie? Check-lista dla inwestora

Zanim zdecydujesz się na inwestycję w amerykańskie obligacje, zadaj sobie kilka kluczowych pytań:

• Jaka jest moja tolerancja na ryzyko? Czy jestem gotów zaakceptować wahania kursu USD/PLN i ryzyko stopy procentowej?
• Jaki jest mój horyzont inwestycyjny? Czy planuję trzymać obligacje do wykupu, czy mogę potrzebować płynności wcześniej? Długoterminowe obligacje są bardziej wrażliwe na zmiany stóp.
• Jakie są moje perspektywy dla kursu USD/PLN? Czy spodziewam się umocnienia czy osłabienia dolara w horyzoncie mojej inwestycji? To kluczowe dla ostatecznego zysku.
• Czy rozumiem mechanizmy opodatkowania? Czy wiem, jak rozliczyć podatek Belki i jak działa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania?
• Czy mam wystarczającą wiedzę, aby wybrać odpowiedni rodzaj obligacji lub ETF? Czy potrafię ocenić, czy lepsze będą T-bills, T-notes, T-bonds, TIPS czy może konkretny ETF?
• Czy moja strategia inwestycyjna przewiduje dywersyfikację? Czy amerykańskie obligacje będą uzupełnieniem, czy głównym elementem mojego portfela?

Dywersyfikacja portfela klucz do sukcesu

Niezależnie od atrakcyjności amerykańskich obligacji, zawsze podkreślam znaczenie zasady dywersyfikacji. Inwestowanie w jeden rodzaj aktywów, nawet tak bezpieczny jak obligacje USA, zawsze wiąże się z koncentracją ryzyka. Kluczem do zbudowania odpornego portfela jest zrównoważenie polskich i amerykańskich aktywów, a także różnych klas aktywów (akcje, obligacje, nieruchomości, surowce). Na przykład, polskie obligacje skarbowe mogą stanowić stabilny element portfela w walucie krajowej, podczas gdy amerykańskie obligacje mogą oferować ekspozycję na inną gospodarkę i walutę, jednocześnie zwiększając potencjał zysku. Dywersyfikacja pomaga zminimalizować ryzyka (w tym walutowe) i maksymalizować potencjalne zyski w dłuższej perspektywie, dostosowując się do zmieniających się warunków rynkowych. To fundamentalna zasada, której przestrzeganie jest dla mnie priorytetem w każdej strategii inwestycyjnej.